Công thức tính độ đắng của bia – Sự cân bằng vị giác trong từng ngụm bia

Hương vị đắng trong bia chủ yếu đến từ hoa bia, với mức độ đắng thay đổi tùy loại và lượng hoa bia sử dụng khi nấu ủ. Chỉ số IBU trong bia chính là đơn vị dùng để đo lường độ đắng của bia. IBU càng cao thì bia sẽ càng đắng và ngược lại. Ở Việt Nam, các loại bia thường có chỉ số này giao động từ 30 – 35. Đặc biệt, độ đắng này không chỉ cảm nhận qua vị giác mà còn được đo lường bằng công thức tính độ đắng của bia, cùng 1689 BECKENT BAUER tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Chỉ số IBU – đơn vị đo độ đắng trong bia là gì?

Chỉ số IBU trong bia là viết tắt của International Bitterness Units là chỉ số đo lường mức độ đắng của bia, dựa trên hàm lượng iso-alpha acid được tạo ra trong quá trình nấu. Đây là hợp chất chính quyết định cảm nhận vị đắng khi thưởng thức bia. Thang đo IBU tiêu chuẩn thường dao động từ 0 đến hơn 100:

• IBU thấp (0–20): Bia nhẹ, ít đắng.

• IBU trung bình (20–50): Cân bằng giữa vị đắng và hương thơm.

• IBU cao (50+): Vị đắng rõ rệt, đặc trưng cho nhiều dòng bia thủ công.

Tuỳ theo công thức được nhào nặn và cân chỉnh bởi các nghệ nhân, mà số lượng và chủng loại hoa bia được sử dụng trong quá trình nấu ủ của các dòng bia là khác nhau. Điều này tạo nên “tính cách” đặc trưng và hương đắng riêng biệt, độc đáo của mỗi vị bia.

Trong ngành sản xuất bia hiện nay trên thị trường, thang đo IBU dao động trong khoảng 0 – 120+, hiếm khi vượt quá 140 IBU. Chỉ số IBU càng cao đồng nghĩa với vị bia càng đắng. Độ đắng ấn tượng này thường thấy ở các dòng bia IPA (India Pale Ale).

Công thức tính độ đắng của bia

Bạn có thể dễ dàng tìm thấy thông tin về chỉ số IBU của bia (độ đắng của bia) trên mặt sau của nhãn sản phẩm. Bên cạnh đó, chỉ số này còn được tính toán dựa trên công thức khoa học trong quá trình nấu ủ như sau:

Độ đắng IBU = Hiệu suất chuyển hoá x AA% x Khối lượng hoa bia x 1000 Thể tích dịch nha x Hệ số độ đường

Trong đó:

• Hiệu suất chuyển hóa (Utilization): Đây là mức độ hiệu quả của việc chuyển hóa alpha acid, thay đổi tùy theo thời gian đun sôi và độ đường của dịch nha.
• Phần trăm Alpha Acid (AA%): Đây là tỷ lệ phần trăm alpha acid trong hoa bia, thành phần chính tạo vị đắng.
• Khối lượng hoa bia (Weight of Hops): Lượng hoa bia được sử dụng, thường được đo bằng ounce hoặc gram.
• Thể tích dịch nha (Volume of Wort): Thể tích của dịch nha mà hoa bia được đun sôi trong đó.
• Hệ số độ đường (Gravity Factor): Hệ số tính đến độ đường của dịch nha. Dịch nha có độ đường cao hơn sẽ làm giảm hiệu suất sử dụng hoa bia.

Công thức tính độ đắng của bia này chỉ mang tính ước lượng và tham khảo, vì trong thực tế, chỉ số này có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác như loại hoa bia, tính chất của một số thành phần khác,… Tương tự như chỉ số abv là gì, IBU cũng đóng vai trò là thước đo kỹ thuật nhưng không thể phản ánh hoàn toàn cảm nhận thật của người uống.

Một số sự thật thú vị về độ đắng của bia

Không chỉ là những con số khô khan, chỉ số về độ đắng của bia (IBU) còn ẩn chứa nhiều sự thật bất ngờ và thú vị hơn thế.

• Bia càng đắng càng dễ uống hơn

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng đối với những người đã quen với cảm giác đậm đà, hương vị đắng có khả năng kích thích vị giác, tạo cảm giác sảng khoái và “vào” hơn. Độ đắng giúp cân bằng vị ngọt của mạch nha, mang đến một trải nghiệm uống hài hòa và dễ chịu, đặc biệt là trong những ngày nóng bức. Bên cạnh đó, độ của bia – bao gồm cả độ đắng và độ cồn cũng góp phần tạo nên tổng thể hương vị mà người uống cảm nhận được.

• Độ đắng của bia có thể bị thay đổi theo thời gian

Ít ai biết rằng, độ đắng của bia không phải là một hằng số bất biến. Theo thời gian lưu trữ, các hợp chất tạo nên vị đắng trong hoa bia có thể bị oxy hóa hoặc phân hủy, dẫn đến sự thay đổi về cường độ và cả sắc thái của vị đắng. Một số loại bia có thể trở nên dịu hơn, trong khi số khác lại phát triển những hương vị đắng phức tạp hơn. 

• Mỗi loại hoa bia tạo nên độ đắng khác nhau

Hoa bia chính là “linh hồn” tạo nên vị đắng đặc trưng cho mỗi loại bia. Điều đáng ngạc nhiên là mỗi giống hoa bia lại mang đến một sắc thái đắng hoàn toàn khác biệt. Thậm chí, cùng một loại hoa bia, nhưng khác điều kiện canh tác và nuôi trồng cũng cho ra hương vị đắng đặc trưng riêng. Sự đa dạng này mở ra một thế giới hương vị phong phú cho những người yêu bia khám phá.

• Cảm nhận độ đắng không giống nhau với mỗi người

Dù IBU là một chỉ số có thể đo lường được, tuy nhiên, cảm nhận về độ đắng lại mang đậm dấu ấn cá nhân, không đơn thuần phụ thuộc vào một con số. Khẩu vị, kinh nghiệm uống bia và thậm chí là loại bia đang thưởng thức cũng ảnh hưởng đến cách chúng ta cảm nhận vị đắng. 

Một người mới uống bia có thể cảm thấy một chai IPA với IBU 35% là “quá đắng”, trong khi một người sành bia lại thấy nó vừa vặn và thú vị. Điều này cho thấy, trải nghiệm vị đắng không chỉ là một phép đo mà còn là một hành trình khám phá vị giác độc đáo của mỗi người.

• Một số bia có IBU cao nhưng hậu vị rất cân bằng nhờ cấu trúc ngọt – béo – cồn phù hợp.

Đôi khi, bạn sẽ bắt gặp những loại bia có chỉ số IBU rất cao, tưởng chừng như sẽ “đắng gắt”. Tuy nhiên, nhờ vào cấu trúc cân bằng tuyệt vời giữa vị ngọt của mạch nha, vị béo ngậy và nồng độ cồn phù hợp, hậu vị của những loại bia này lại vô cùng hài hòa và dễ chịu. Các nghệ nhân tài ba đã chứng minh rằng, độ đắng không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự ngon miệng của một ly bia, mà là sự phối hợp hài hoà và  tinh tế của tất cả các thành phần.

>>> Xem thêm: Sau khi uống, nồng độ cồn của bia trong cơ thể bao lâu thì hết?

1689 BECKENT BAUER và nghệ thuật cân bằng hương vị bia

Đối với những người yêu bia, hương vị đắng tinh tế là yếu tố hấp dẫn mà họ luôn mong muốn trải nghiệm trong từng ngụm bia. 1689 BECKENT BAUER, với sự tỉ mỉ trong từng công đoạn sản xuất, đã tạo nên những dòng bia thủ công chất lượng cao. Mỗi chai bia là sự kết tinh từ nguyên liệu tuyển chọn, mang hương vị đa tầng và độ đắng phong phú, phù hợp cho cả người mới thưởng thức lẫn những người sành sỏi.

Craft Lager: Đây là dòng bia có mức IBU thấp nhất, khoảng 17-18%, rất nhẹ nhàng và dễ uống. Chất bia vàng óng, sánh mịn cùng hương vị hài hoà, không quá đắng, rất phù hợp cho người lần đầu trải nghiệm bia thủ công.

Triple IPA: Một dòng bia không thể bỏ qua dành cho những người thích trải nghiệm hương vị bia mạnh mẽ với độ đắng ấn tượng 30-32%. Chất bia có chiều sâu mang theo hương hoa bia Houblon thượng hạng đậm đà len lỏi trong vị giác.

Juicy IPA: Mặc dù mang “vẻ ngoài” vàng óng, nhẹ nhàng nhưng đây là một trong những dòng bia có IBU cao nhất của 1689 BECKENT BAUER, khoảng 30-35%. Tuy nhiên, vị đắng này không mang đến cảm giác khó chịu, mà vô cùng hài hoà, tinh tế và cân bằng giữa hương trái cây nhiệt đới ngọt mọng cũng như các nguyên liệu khác.

Hy vọng bài viết chia sẻ về “Công thức tính độ đắng của bia và những kiến thức liên quan về chỉ số IBU trong bia sẽ giúp bạn hiểu và yêu hơn nghệ thuật nấu ủ của loại thức uống lúa mạch này. Nếu bạn đang tìm kiếm trải nghiệm vị giác hài hòa và tinh tế trong từng giọt bia, đừng ngần ngại ghé ngay Website hoặc Fanpage của 1689 BECKENT BAUER để khám phá và được tư vấn chi tiết.